VOX

VOX, militair weekblad, N°18, 15e jaargang, uitgegeven door SID (Informatiedienst van het ministerie van Landsverdediging), 19 mei 1988, pages 6-7

MODULMED : Of een hospitaal in containers

Op 21 maart werd het eerste modulair hospitaal in containers, "Sint-Jansmolen" gedoopt, in het kwartier Moorslede te Dellbrück ingehuldigd.

Een hospitaal in containers onderbrengen, wat een idee !
En toch ! "Vanuit medisch-technisch standpunt verschilt de gewonde in oorlogstijd zeer weinig van de gewonde in vredestijd. De behandeling van beiden doet een beroep op dezelfde medisch-chirurgische technieken, wendt hetzelfde materieel en dezelfde instrumenten aan, vergt dezelfde wetenschappelijke bagage en veronderstelt dezelfe menselijke heldhaftigheid bij het verplegend personeel." Maar er bestaat een fundamenteel verschil : het ophalen van gewonden op het slagveld, wat vaak zeer hachelijk is, het transport en de evacuatie; in sommige gevallen moet men zeer snel tussenbeide kunnen komen.

Daarom moet de medische dienst over hospitalen beschikken die zeer dicht bij het front liggen; het is duidelijk dat deze klein, zeer mobiel en noodzakelijkerwijs chirurgisch operationeel moeten zijn.

Vandaar de idee van de "MODULMED" of MCH (Mobiel Chirurgisch Hospitaal). Het gaat om 4 modules of containers die door vrachtwagens getrokken worden en die, eenmaal geïnstalleerd, het Mobiel Chirurgisch Hospitaal vormen.
Waaruit bestaat dat nu ?
Een pre-operatieve module waar de gewonden geconditioneerd worden voor de heelkundige ingreep. Een operatieve module voor de eigenlijke ingreep. De patiënten keren nadien terug naar de eerste module, die dan dienst doet als post-operatieve module en als zone van intensieve zorgen.
Een module die bestemd is voor hospitalisatie; deze zaal bevat 10 bedden. De laatste module levert de geperste lucht, het gedistilleerd water, de stroom, en zij dient terzelfdertijd als laboratorium. Laten we hieromtrent Kapt Pha Heuninckx, voor de gelegenheid verantwoordelijke van het laboratorium, aan het woord : "In dit laboratorium zijn we bij machte alle analyses uit te voeren die door de chirurg gevraagd worden. Een bijkomend voordeel : de apparaten die gewoonlijk bij deze analyses ingezet worden, kunnen in dit labo rechtstreeks gebruikt worden. Wij beschikken ten andere over zeer doeltreffende apparaten :

• een apparaat voor het automatisch doseren van de hemoglobine en voor het tellen van rode en witte bloedlichaampjes met ingebouwde verdunner.
• een centrifugetoestel met mikrohématocrise voor 24 buizen.
• een réfractometer op staander.

De operatiezaal werd bijzonder goed bestudeerd. Een stroom steriele lucht circuleert voortdurend boven de patiënt, wat ontbetwistbaar één van de grootste verbeteringen betekent in vergelijking met de veldhospitalen. Al deze elementen werden ontworpen om tijdens het transport onaangeroerd te kunnen blijven. Voor sommige elementen als de gasflessen en de beweegbare arm die de operatielamp draagt, was dit geenszins evident. Zelfs in geval van elektriciteitspanne zijn er hulpbatterijen voorzien voor de lampen en het elektrisch operatiemes. De chirurg heeft in dat geval nog drie uur de tijd om de operatie te voltooien."

De oorsprong

De idee van een mobiel hospitaal van kleine afmetingen is ontstaan in de ontwikkelingslanden. Het hospitaal was nochtans niet bruikbaar voor militaire doeleinden. Het vergde verscheidene jaren samenwerking tussen een firma uit de privésektor en de militaire experten vooraleer het uiteindelijke produkt beantwoordde aan de voorschriften van de NATO (overeenkomst met de normen, weerbaarheid van de modules, van de aanhangwagens en van de uitrusting, logistieke en medische prestaties).

De ontplooiing

Het opstellen van de containers duurt ongeveer één uur, en vanaf dat ogenblik is het mobiel hospitaal volledig operationeel. Een terrein van 30 m lang en 15 m breed volstaat om 4 modules te ontplooien.
De containers kunnen door vrachtwagens voortgetrokken worden : in een nabije toekomst zal de Volvo 10 ton deze taak op zich nemen. De containers kunnen ook per helikopter vervoerd worden, evenals met vrachtvliegtuigen zoals de Hercules C-130.

TECHNISCHE GEGEVENS a) Aanhangwagen Tara : 4,5 ton Lengte : 7,900 m Breedte : 2,440 m Hoogte : 1,2 m Ophanging : Pneumatisch en hoogte regeling Hydraulische steunen voor stabilisatie b) Modules Norm : ISO 668 Lengte : 6,058 m Breedte : 2,430 m Hoogte : 2,430 m Gewicht : Tussen 3.740 kg (Pré-Post-Ops) en 6.651 kg (Hosp) Electriciteit : 380 V/220 V Waterdruk : 2 tot 3,5 bars Perslucht (Module Ops) 7 bars Elektrische verwarming Climatisatie en luchtfiltering (Module Ops)

SINT-JANSMOLEN Deze naam komt van het Westvlaamse dorp waar de eerste chirurgische voorpost opgesteld stond. Deze voorpost resulteerde uit een initiatief van Dr Derache en van Dr Neumann, teneinde de preoperatieve termijn, die omwille van de evacuatieproblemen doorheen de loopgraven zeer lang was, in te korten. De post bevond zich in de sektor Noord, op 2,5 km van de Dodengang en van de Belgische voorposten.